Kryzys psychiczny- pytania i odpowiedzi.

Psychologia na dobre zagościła w świadomości wielu osób. Często wydarzenia, zachowania innych rozumiemy wykorzystując wiedzę nagromadzoną w tej nauce.

Jednak w dalszym ciągu świadomość tego po co i do czego potrzebni są „zwykłym” ludziom psycholodzy, pozostaje otwartym pytaniem. Generalnie do psychologa idziemy w chwili gdy mamy problemy. Tylko po co?

Czasem mierzymy się z sytuacjami pojawiającymi się w środowisku w którym żyjemy, które w jakiś sposób mogą nas przerosnąć. Wydarzeniami tymi mogą być strata bliskiej osoby, wypadek, utrata pracy, ale także pozytywne wydarzenia, jak ślub, nowa praca, narodziny dziecka. Co jest więc kluczem wiążącym te momenty w życiu? Lubimy to co jest stałe, niezmienne, co nie wymaga wysiłku. Przyzwyczajamy się do danej sytuacji życiowej, do określonej rutyny dnia. Oczywiście stałość jest pomocna, można by było się zgubić gdyby jej zabrakło. Jednak czasem wzbraniając się przed jakąkolwiek zmianą, nie mając jak się do niej przygotować, w chwili gdy jest nieoczekiwana, spotyka nas coś nowego. Sytuację komplikuje fakt, iż dla każdego co innego może być wydarzeniem niosącym zmianę w życiu, każdy ma indywidualną wrażliwość. Zatem kryzys, jaki czasem nas spotyka, może być odpowiedzią na pewne wydarzenie zewnętrzne, trudne dla nas pod jakimś względem, które później może się przeobrazić w różne, wewnętrzne trudności w funkcjonowaniu, w poczucie bezradności i niemoc. Kryzys to także upadek tego w co się wierzy, pewnego bezpiecznego świata, w którym wszystko wydawało się czytelne. Nagle orientujemy się, że nasze postrzeganie różnych spraw i wyjaśnienie ich wydaje się być nie wystarczające. Czy w związku z tym, jest to chwila by przewartościować, odpowiedzieć sobie na pewne pytania, odnaleźć się w nowej rzeczywistości? Czy warto wtedy szukać pomocy?

Zdarza się, że przychodzimy do psychologa ze skutkami kryzysu, nie koniecznie w chwili jego wystąpienia. W takim momencie jesteśmy pomieszani, nie wiemy co się dzieje zarówno w nas jak i wokół nas. Dotychczas działająca racjonalność i precyzyjność myślenia, przestaje funkcjonować w stopniu zapewniającym życiowe powodzenie. Przychodzimy z różnymi bólami, pogorszeniem relacji z bliskimi, z poczuciem bezradności i przygnębienia. Nie umiemy właściwie określić zarówno przyczyn wewnętrznego chaosu uczuć i myśli, a często i samych myśli. Pojawia się poczucie zagubienia związane z tym, że wiele o sobie nie wiemy, bo żyjemy w otoczeniu innych, którzy coś narzucają, próbując pomóc lub mamy silne wzorce i przyzwyczajenia, które na co dzień wystarczały, a w czasie zmiany, nasilają niepokój i utrudniają adaptację do nowych warunków.

Co może być pomocne w pracy z psychologiem? Pewnie w każdym powstaje takie pytanie w momencie pierwszej wizyty.

Relacja z psychologiem w gabinecie zapewnia bezpieczne warunki. Przestrzeń na myślenie o tym co się dzieje. Potrzebujemy kogoś z zewnątrz, kto nie ugnie się pod naporem problemu i emocji, kogoś obiektywnego i nie uwikłanego. Nie musimy obawiać się ataku ze strony psychologa tak jak ze strony np. najbliższych, gdy nasze przeżywanie problemu jest niewygodne lub niemiłe. W gabinecie jest miejsce na to by się nim zająć, zatrzymać i rozmawiać.

Często przychodzimy powodowani bólem fizycznym, lub innymi przykrymi objawami, jesteśmy zainteresowani tylko tym by niczego nie zmieniać, by wrócić do dawnego funkcjonowania, by usunąć to co bolesne. Opierając się na doświadczeniu wizyt w gabinecie lekarskim, liczymy na „cudowną tabletkę” , która uśmierzy ból i unikniemy wysiłku koniecznego dla zrozumienia czemu ból się pojawił. Jest to jedno z wielu oczekiwań przedstawianych w gabinecie u psychologa. Bywa też, że wyobrażamy sobie psychologa jak osobę, która zna wszystkie odpowiedzi, da nam gotowe rozwiązania, usunie problem w magiczny sposób. Zapominamy w ten sposób o własnych możliwościach i prawdziwej szansie na zmianę, którą daje okazja do wspólnego rozumienia, szukania rozwiązań, myślenia.

Spotkania u psychologa to proces przyglądania się zgłaszanym trudnościom z różnych perspektyw, nazywanie ich w sposób umożliwiający zrozumienie, czas wspólnego wysiłku i zaangażowania w poszukiwaniu zmiany, nadawanie znaczenia myślom, które umykają uwadze, a są odpowiedzialne za lęki i życiową destabilizację.

W zależności od zgłaszanych trudności, pomoc udzielana w gabinecie, może przybrać postać: spotkań interwencyjnych, konsultacji, psychoterapii krótkoterminowej, psychoterapii długoterminowej, w tym indywidualnej bądź grupowej, psychoterapii małżeńskiej, rodzinnej, warsztatów rozwojowych, psychoedukacji i poradnictwa. Są to tylko pewne kategorie metod nie oddające złożoności i różnorodności form pomocy, czy jak można by powiedzieć, bogactwa warsztatu. W pierwszym kontakcie konsultacyjnym psycholog wraz z osobą potrzebującą pomocy zastanawia się nad problemem, formułując stosowne zalecenia dalszej współpracy, ocenia poziom strat wywołanych przez kryzys, bądź kieruje do innego specjalisty. Konsultacje z psychologiem, jako pierwsza forma kontaktu, sama w sobie, jest już formą pomocy. Ostatecznie jednak decyzja „co dalej” należy do nas i nikt nie może nas w tym wyręczyć.

Autorzy: Dawid Sołomianko, Gabriela Wyrzykowska